Tag: evenementenvergunning

Geplaatst op

Afgelasting muziekfestivals

VRIJDAG 24 JULI 2026 Tijdens de hittegolf van enkele weken geleden werden sommige (muziek)festivals tot grote teleurstelling van de bezoekers afgelast terwijl andere festivals gewoon doorgingen. Afgelasting gebeurde door de festivalorganisatie, maar die moest dat wel doen vanwege een besluit van de gemeente waar het festival zou worden gehouden. Wat is dat voor besluit van de gemeente?

EVENEMENTENVERGUNNING Dat is het besluit om de evenementenvergunning in te trekken. Voor muziekfestivals is namelijk een evenementenvergunning nodig. Een evenementenvergunning moet bij de gemeente waar het festival zal worden gehouden op tijd worden aangevraagd. Zoals dat voor elke vergunning geldt, kan ook een eenmaal verleende evenementenvergunning worden ingetrokken (natuurlijk moeten daar wel goede redenen voor zijn). Een ingetrokken evenementenvergunning betekent dat er geen evenementenvergunning meer is. Zonder evenementenvergunning mag een muziekfestival niet doorgaan.

APV Waar staat dat een evenementenvergunning nodig is? Dat staat in de algemene plaatselijke verordening van de betreffende gemeente; soms wordt Algemene Plaatselijke Verordening met hoofdletters geschreven; meestal wordt het afgekort tot APV. De APV wordt gemaakt door de gemeenteraad en hij is vrij daarin op te nemen wat hij in het belang van de gemeente nodig oordeelt, zie artikel 149 Gemeentewet (al kunnen wetten van regering en parlement die vrijheid beperken). Toch staat in alle APV’s grotendeels hetzelfde; dat komt doordat gemeenten de model-APV van de Vereniging Nederlandse Gemeenten volgen. In de APV’s van de gemeenten waar tijdens de hittegolf muziekfestivals waren gepland staat bijvoorbeeld precies hetzelfde over de evenementenvergunning.   

2.25 In al die APV’s  staat daarover namelijk: ‘Het is verboden zonder of in afwijking van een vergunning (…) een evenement te organiseren.’ Zie bijvoorbeeld de APV van het Flevolandse Dronten/Biddinghuizen (festival Defqon.1), het Limburgse Venray/Ysselsteyn (festival Jera On Air), het Zeeuwse Schouwen-Duiveland/Brouwersdam (festival Concert at SEA) en het Gelderse Arnhem/Sonsbeek (festival Legends of Rock). In de APV van de eerste drie gemeenten staat het in artikel 2.25, in die van Arnhem in artikel 5.7.2. Festival Defqon.1 werd afgelast, terwijl de andere drie doorgingen. 

ORGAAN We zeggen dat de evenementenvergunning een vergunning van de gemeente is, maar ‘de gemeente’ verleent geen vergunningen en trekt ze ook niet in. Vergunningen worden namelijk verleend en ingetrokken door een bestuursorgaan van de gemeente. Elke gemeente heeft minstens een raad, een college en een burgemeester als bestuursorganen, zie artikel 6 Gemeentewet. De (gemeente)raad bestaat uit raadsleden; de raadsleden zijn door de inwoners gekozen, zie artikel B3 Kieswet. Het college bestaat uit de wethouders en de burgemeester; de wethouders zijn door de raad gekozen, zie artikel 35 Gemeentewet. De burgemeester maakt niet alleen deel uit van dat college, maar is ook een zelfstandig bestuursorgaan; de burgemeester is door de regering benoemd, zie artikel 61 Gemeentewet.

BURGEMEESTER Welk gemeentelijk bestuursorgaan besluit over de verlening en intrekking van een evenementenvergunning? Dat is de burgemeester. In de APV staat dat de burgemeester over de vergunningverlening gaat: ‘Het is verboden zonder of in afwijking van een vergunning van de burgemeester een evenement te organiseren.’ Over de intrekking van de vergunning staat hierin niks, maar de intrekkingsbevoegdheid van de burgemeester wordt afgeleid uit artikel 174 Gemeentewet. Uit datzelfde artikel 174 Gemeentewet wordt trouwens ook afgeleid dat alleen de burgemeester over de verlening van evenementenvergunningen mag gaan; in de APV mág dus helemaal niet staan dat bijvoorbeeld niet de burgemeester maar het college daarover gaat. (De Gemeentewet is een wet van regering en parlement die dus de vrijheid van de raad beperkt om in de APV op te nemen wat hij in het belang van de gemeente nodig oordeelt.)

RAAD De burgemeester gaat over intrekking (en/of verlening) van de evenementenvergunning, maar hij/zij kan hierover wél verantwoording afleggen aan de raad, en moet dat zelfs doen als daarom wordt gevraagd vanuit de raad, zie artikel 180 Gemeentewet. De raad kan naar aanleiding hiervan een motie aannemen waarin bijvoorbeeld staat dat hij het met de intrekking eens is of juist niet is. Die motie kan van invloed zijn op de intrekkingsbesluiten die de burgemeester in de toekomst zal nemen. Hittegolven en (muziek)festivals zullen er in de toekomst eerder vaker dan minder vaak zijn.

BRONNEN Naast bovenstaande wetsbepalingen zijn geraadpleegd E.R. Muller en J. de Vries, Burgemeester. Positie, rol en functioneren van de burgemeester, Kluwer Deventer: 2014, bladzijde 78; E. Brederveld, Gemeenterecht, Kluwer Deventer: 2005, bladzijde 172; dagblad NRC van vrijdag 17 juli 2026; de brief van 30 juni aan het Veiligheidsberaad van de Vereniging van Evenementenmakers.

Mr. Leon                                                                                                        

Volgend blog verschijnt op vrijdag 21 augustus!

Geplaatst op

Politie verstoort genezingsdienst in Tilburg

DONDERDAG 22 JANUARI 2026 Twee weken geleden is de politie een genezingsdienst kort na aanvang binnengevallen waardoor er een einde aan kwam. De dienst vond plaats in een kerk in Tilburg. De burgemeester had opdracht gegeven tot de politieactie, omdat een gemeentelijke vergunning ontbrak voor het houden van de genezingsdienst. Was de politieactie rechtmatig?

APV Volgens de burgemeester was een vergunning nodig, omdat dat dat zo in de Algemene Plaatselijke Verordening Tilburg zou staan. Elke gemeente heeft een algemene plaatselijke verordening (meestal afgekort tot APV). Wat daarin staat, kan per gemeente verschillen. De gemeenteraad die elke gemeente heeft, bepaalt namelijk zelf wat erin komt te staan, zie artikel 149 van de Gemeentewet: De raad maakt de verordeningen die hij in het belang van de gemeente nodig oordeelt.

EVENEMENTENVERGUNNING In de Tilburgse APV staat dat het verboden is om een evenement te organiseren zonder vergunning van de burgemeester, zie artikel 26: Het is verboden zonder vergunning van de burgemeester een (…) evenement te organiseren. Volgens diezelfde APV zijn er uitzonderingen op die vergunningsplicht, zie artikel 26a, maar die zijn hier niet van belang.      

EVENEMENT? Was de genezingsdienst een ‘evenement’? Volgens de Tilburgse APV is een evenement ‘een voor het publiek toegankelijke verrichting van vermaak (…)’, zie artikel 25. Je zou deze woorden zo kunnen uitleggen dat daarvan inderdaad sprake is bij een genezingsdienst. De dienst was immers ‘voor het publiek toegankelijk’: de omstandigheid dat je er alleen met een (gratis) ticket bij mocht zijn, maakt het niet minder publiek toegankelijk. En hoewel de dienst was bedoeld als godsdienst, sluit dat niet uit dat het (in elk geval voor sommige aanwezigen) ook een ‘verrichting van vermaak’ zou kunnen zijn geweest. In deze uitleg was de genezingsdienst een ‘evenement’ in de zin van de Tilburgse APV.

KERK De genezingsdienst vond plaats in een kerk, maar het kerkgebouw behoorde niet toe aan de organisatie van de genezingsdienst: die mocht er alleen die dag gebruik van maken. De organisatie achter de genezingsdienst was Frontrunners Ministries: een organisatie die in 2016 is opgericht door o.a. Tom de Wal. De Wal leidde ook de genezingsdienst.

OVERTREDING APV Volgens de Tilburgse APV is voor een evenement een vergunning van de burgemeester nodig. Die vergunning was er niet voor de genezingsdienst in de kerk. De APV werd dus geschonden en volgens diezelfde APV was daardoor zelfs een strafbaar feit gepleegd waarvoor een strafrechter drie maanden hechtenis kan opleggen of een geldboete, zie artikel 137: ‘Overtreding van het bij of krachtens deze verordening bepaalde (…) wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste drie maanden of geldboete (…).’          

HANDHAVING De burgemeester besloot dan ook handhavend op te treden tegen de genezingsdienst: kort na aanvang van de dienst kwam de politie de kerk binnen en beëindigde de dienst. Je kunt je afvragen of dit optreden niet erg ver ging voor zo’n evenement in zo’n gebouw, maar de burgemeester is bevoegd een overtreding van een APV-artikel dat betrekking heeft op de openbare orde te beëindigen en zich daarvoor te bedienen van de onder zijn gezag staande politie, zie artikel 172 van de Gemeentewet: De burgemeester is bevoegd overtredingen van wettelijke voorschriften die betrekking hebben op de openbare orde, te beletten of te beëindigen. Hij bedient zich daarbij van de onder zijn gezag staande politie. APV-artikelen zijn wettelijke voorschriften in de zin van dit artikel 172 Gemeentewet. In de zin van ditzelfde wetsartikel gaan de artikelen 25 en 26 van de Tilburgse APV over openbare orde; in elk geval staan ze althans in hoofdstuk 2 van die APV, wat is genaamd: ‘Orde en veiligheid, volksgezondheid en milieu’. 

GRONDRECHT Was de politieactie dus rechtmatig? Nee. Toch niet. Waarom dan toch weer niet? Nou dat is vanwege de godsdienstvrijheid. Wat is godsdienstvrijheid? Godsdienstvrijheid is een grondrecht. Het staat in artikel 6 lid 1 van onze Grondwet: ‘Ieder heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.’ In dit grondrecht wordt onder ‘wet’ niet ook een APV begrepen. Volgens professor Paul van Sasse van IJsselt, bijzonder hoogleraar recht en religie aan de Rijksuniversiteit Groningen, kan voor de genezingsdienst van Tom de Wal een beroep worden gedaan op de godsdienstvrijheid, en zijn de genoemde Tilburgse APV-artikelen daarom in strijd met dit grondrecht uit de Grondwet. En dat mag niet!

BOVENGRENS Een APV is een gemeentelijke verordening en een gemeentelijke verordening mag niet in strijd zijn met de Grondwet. Dat staat o.a. in de Gemeentewet: ‘De bevoegdheid tot het maken van gemeentelijke verordeningen blijft ten aanzien van het onderwerp waarin door wetten (…) is voorzien, gehandhaafd, voor zover de verordeningen met die wetten (…) niet in strijd zijn’, zie artikel 121 van de Gemeentewet. Voor zover gemeentelijke verordeningen wél met die wetten in strijd zijn, is er geen bevoegdheid tot het maken van gemeentelijke verordeningen. De Grondwet is zo’n wet in de zin van artikel 121 Gemeentewet, en dus is de gemeenteraad niet bevoegd om een APV te maken die met de Grondwet in strijd is. Grondwet en andere wetten vormen met andere woorden een bovengrens die een gemeentelijke APV niet mag overschrijden. Als dat toch gebeurt, bijvoorbeeld omdat een artikel (of deel van een artikel) uit een APV in strijd is met de Grondwet, dan is dat (deel van het) artikel uit die APV niet geldig. Een artikel (of deel van een artikel) uit een APV kan ook alleen in bepaalde omstandigheden in strijd zijn met de Grondwet; het is dan alleen in die omstandigheden niet geldig. Dat laatste is het geval in Tilburg: voor zover de vergunningsplicht voor ‘evenementen’ in de Tilburgse APV betrekking heeft op godsdienst, is die APV in strijd met het grondrecht dat in artikel 6 van de Grondwet staat (godsdienstvrijheid), en dan geldt die vergunningsplicht niet. Met ‘wettelijke voorschriften’ in artikel 172 Gemeentewet (zie hierboven) worden alleen geldige wettelijke voorschriften bedoeld.    

NIET RECHTMATIG De burgemeester was dus niet bevoegd om de politie op te dragen om de genezingsdienst van Tom de Wal die in een kerk plaatsvond te verstoren en te beëindigen. De politieactie was dus niet rechtmatig.   

BRONNEN Naast bovengenoemde wetsartikelen en Tilburgse APV-artikelen (nieuwe APV van 1 januari jl.) zijn geraadpleegd dagblad NRC van 12 januari (waarin o.a. interview met professor Paul van Sasse van IJsselt); E. Brederveld, Gemeenterecht, Kluwer: 2005; Henk Post, Vrijheid van godsdienst in een democratische samenleving (diss), BJu: 2014.

Mr. Leon

Volgend blog verschijnt op vrijdag 6 februari 2026!