VRIJDAG 2 OKTOBER 2026 Aanstaande zondag is het Werelddierendag. Op die dag wordt jaarlijks extra aandacht besteed aan dieren. In dit blogartikel wordt extra aandacht besteed aan gezelschapsdieren: wat zijn wettelijke verplichtingen die het baasje heeft voor zijn of haar vogel, vis, kat, konijn, cavia, hond enzovoorts?
WETTEN Zulke verplichtingen staan in de Wet dieren en het Besluit houders van dieren. Dit zijn allebei wetten. De Wet dieren is een parlementaire wet, die is vastgesteld door de regering en het parlement gezamenlijk, zie artikel 81 Grondwet. Het Besluit houders van dieren is een algemene maatregel van bestuur, die is vastgesteld door alleen de regering, zie artikel 89 Grondwet. Het Besluit houders van dieren is gebaseerd op de Wet dieren; dat volgt bijvoorbeeld uit de laatste regels van de considerans van het Besluit. Een considerans is de tekst in een wet die voorafgaat aan artikel 1 van die wet.
SCHOPPEN Uiteraard mag het dier geen pijn worden gedaan (tenminste niet zonder redelijk doel), zie artikel 2.1 Wet dieren. Dat is namelijk dierenmishandeling. Het dier mag bijvoorbeeld niet worden geschopt, zie artikel 1.3 Besluit houders van dieren.
NATUURLIJKE BEHOEFTEN Het dier moet voldoende bewegingsvrijheid krijgen; in elk geval zoveel dat het niet onnodig lijdt of letsel oploopt door te weinig bewegingsvrijheid. Bovendien moet het genoeg fysieke ruimte krijgen ‘voor zijn fysiologische en ecologische behoeften’. Zie artikel 1.6 Besluit houders van dieren. Een kippenhok zonder zitstokken of zandbak voldoet niet aan de fysiologische en ecologische behoeften van kippen, aldus het College van Beroep voor het bedrijfsleven in een uitspraak van vorige week.
HOK Zijn hok, kooi of andere behuizing mag niet kunnen leiden tot letsel of pijn voor het dier; het moet ook voldoende verlicht én verduisterd worden om aan zijn ethologische en fysiologische behoeften te voldoen, zie artikel 1.8 Besluit houders van dieren. Zijn hok enzovoorts moet ook vaak genoeg en goed schoon worden gemaakt, zie artikel 1.7 Besluit houders van dieren.
BUITENVERBLIJF Alshet dier buiten wordt gehouden, moet het worden beschermd tegen slecht weer en roofdieren, zie artikel 1.6 Besluit houders van dieren.
KENNIS Het dier moet worden verzorgd door iemand die daar voldoende verstand van heeft en die tot die verzorging in staat is, zie artikel 1.7 Besluit houders van dieren.
VERMAGERD Het dier dat ziek lijkt moet onmiddellijk passende verzorging krijgen, zie weer artikel 1.7. Daarvan is bijvoorbeeld sprake bij een hond die erg vermagerd is, aldus het College van beroep voor het bedrijfsleven in een uitspraak uit 2019.
VOER Het dier moet genoeg en geschikt voedsel en water krijgen, zie artikel 1.7.
STANK Het dier mag niet verblijven in een ruimte waarin het niet genoeg verse lucht/zuurstof krijgt, zie artikel 1.7. Dat is bijvoorbeeld het geval als het vanwege slechte ventilatie naar ammoniak stinkt, aldus het College van Beroep voor het bedrijfsleven in genoemde uitspraak van vorige week.
BIJ DE MOEDER Voor sommige diersoorten geldt dat hun jongen pas vanaf een zekere leeftijd van hun ouder mogen worden gescheiden. Dat geldt bijvoorbeeld voor honden, katten en konijnen. Voor honden en katten is dat de leeftijd van zeven weken. Voor konijnen is dat zes weken en soms vier of vijf weken. Zie artikelen 1.19 en 1.20 Besluit houders van dieren.
BRONNEN Naast bovenstaande wetsartikelen zijn geraadpleegd twee uitspraken van het College van Beroep voor het bedrijfsleven, namelijk die van 22 september 2026 die is te vinden op rechtspraak.nl (ECLI:NL:CBB:2026:448) en die van 20 mei 2019die is te vinden op rechtspraak.nl (ECLI:NL:CBB:2019:236).
Mr. Leon
Volgende blogartikel verschijnt op vrijdag 17 oktober!