VRIJDAG 12 JUNI 2026 Het WK voetbal mannen is gisteren begonnen. De organiserende landen zijn dit keer Mexico, Canada en de VS. Zij doen dit onder het toeziend oog van de FIFA. Wat is de FIFA?
VEREIN De FIFA is geen overheid. Het is een particuliere organisatie. Het is namelijk een private vereniging met leden, bestuur en een algemene ledenvergadering. De FIFA heeft net als een tennisvereniging of een voetbalclub statuten. Volgens artikel 11 van de FIFA-statuten is het een vereniging naar Zwitsers recht: een ‘Verein’ volgens de artikelen 60 en volgende van het ‘Schweizerisches Zivilgesetzbuch’.
KNVB De FIFA telt momenteel ruim tweehonderd leden. Die leden zijn geen natuurlijke personen (mensen), maar voetbalorganisaties uit de hele wereld. Uit elk land mag slechts één voetbalorganisatie lid zijn, zie artikel 11 (Statuten). Voor Nederland is dat de KNVB, de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond. Alleen het Verenigd Koninkrijk heeft vier leden: de vier voetbalorganisaties uit Engeland, Schotland, Noord-Ierland en Wales zijn allemaal lid. De Arubaanse voetbal Bond (AVB) en de Curaçao Football Federation (FFK) zijn ook lid. Aruba en Curaçao maken weliswaar deel uit van het Koninkrijk der Nederlanden, maar zijn zelfstandige landen.
UEFA Het overgrote deel van de leden zijn landelijke voetbalorganisaties, maar er zijn ook zes continentale voetbalorganisaties lid, zie artikel 22. In de statuten worden ze ook wel ‘confederaties’ genoemd. Dat zijn voetbalorganisaties voor een heel of half continent. Zo is er voor Europa de UEFA, terwijl Noord-Amerika en Zuid-Amerika elk een eigen continentale voetbalorganisatie hebben die lid is van FIFA. Alle zes confederaties zijn ook weer verenigingen met als leden de landelijke voetbalorganisaties uit dat continent. Zo is de KNVB lid van de UEFA. Voor een landelijke voetbalorganisatie is lidmaatschap van de FIFA alleen mogelijk als het ook lid is van zo’n continentale organisatie, zie artikel 11.
NVB FIFA is een afkorting en het staat voor Fédération Internationale de Football Association. De vereniging is opgericht in mei 1904 door voetbalorganisaties uit een handvol Europese landen, waaronder de KNVB. De KNVB mocht zich toen nog niet ‘koninklijk’ noemen en heette NVB.
ALV Alle leden mogen deelnemen aan de algemene ledenvergadering, vaak afgekort tot ALV. In de statuten ook wel ‘congres’ genoemd. Deze algemene ledenvergadering moet eens per jaar worden gehouden. Of vaker, bijvoorbeeld als minstens 25% van de leden daarom vraagt, zie artikel 25. Een lid mag daarop o.a. het woord voeren, voorstellen doen en zijn stem uitbrengen, zie artikel 13. Elk lid heeft één stem, zie artikel 26. De zes continentale leden – waaronder dus de UEFA – mogen echter niet stemmen, zie hetzelfde artikel. Uiteraard wordt elk lid in de vergaderingen vertegenwoordigd door mensen van vlees en bloed. Algemene ledenvergadering niet verwarren met jaarlijkse vergadering van alle voorzitters van de landelijke voetbalbonden, zie artikel 41.
WK Op de algemene ledenvergadering wordt er bijvoorbeeld over gestemd in welke landen de WK’s voetbal mannen of vrouwen worden gehouden, zie artikel 61. Ze moeten elke vier jaar in een land van een andere confederatie worden gehouden.
BESTUUR Er is niet alleen de algemene ledenvergadering, maar er is ook het bestuur, zie artikelen 28 en 33. Het bestuur is vrij groot en bestaat uit bijna veertig mensen. De voorzitter van het bestuur – in de statuten ook wel president genoemd – wordt gekozen door de algemene ledenvergadering. Dat gebeurt steeds in het jaar ná het WK voetbal mannen. De huidige voorzitter is Gianni Infantino; volgend jaar wordt dus opnieuw een voorzitter gekozen voor vier jaar. Alle andere bestuursleden worden niet gekozen door de algemene ledenvergadering van de FIFA, maar door de ‘confederaties’, dus door de continentale voetbalorganisaties. Elke confederatie kiest een aantal bestuurders, waarvan er minstens één een vrouw moet zijn. Die keuze moet worden gemaakt door de eigen algemene ledenvergadering die elke continentale voetbalorganisatie heeft. In het bestuur zit momenteel geen Nederlander. De secretaris-generaal van de FIFA – een zeer hoge functionaris, zie artikel 37 – is Mattias Grafström, en hij heeft de Zweedse én de Nederlandse nationaliteit.
VOORDRACHT Naast vele andere bevoegdheden, zie bijvoorbeeld artikel 34, doet het bestuur een voordracht voor drie landen (of een combinatie van landen) die een WK voetbal mannen of vrouwen mogen gaan organiseren. De algemene ledenvergadering kiest vervolgens één van die (combinatie van) landen, zie artikel 61. Voor de WK mannen van 2026 kon de algemene vergadering slechts uit twee (combinaties van) landen kiezen: óf Canada, VS en Mexico óf Marokko. Marokko kreeg een derde van de stemmen; de Noord-Amerikanen twee derde. O.a. Frankrijk, België én Nederland kozen voor Marokko. O.a. Duitsland, Denemarken en de vier leden van het Verenigd Koninkrijk kozen voor de Noord-Amerikanen. Curaçao en Aruba maakten die laatste keuze ook.
BRONNEN Geraadpleegd zijn genoemde artikelen uit het Zwitserse burgerlijk wetboek, wikipedia (FIFA; KNVB), statuten FIFA van mei 2024 en officiële website FIFA.
Mr. Leon
Volgend blog verschijnt op vrijdag 26 juni.